Elektrośmieci, co z nimi zrobić?

Z roku na rok w naszych domach i miejscach pracy pojawia się coraz więcej sprzętu elektronicznego. Niestety, jego żywotność nie jest nieograniczona i po kilku latach zwykle przychodzi konieczność wymiany zużytych urządzeń na nowe. Warto pamiętać, że wyeksploatowany sprzęt AGD, RTV oraz IT nie może trafić do kosza, razem z pozostałymi odpadami. Sprawdź, gdzie zgodnie z prawem można przekazać elektrośmieci i zobacz, czy przyjmie je tradycyjny skup złomu.

Jak Polacy traktują elektrośmieci?

Statystyki nie kłamią – tylko niecała połowa Polaków deklaruje, że zużyty sprzęt AGD czy RTV przekazuje do miejsc do tego przeznaczonych. Mowa o specjalnych punktach odbioru lub sklepach elektronicznych, mających obowiązek przyjmować od klientów stare urządzenia. Jednocześnie, 33% ankietowanych odpowiada, że rozumie potrzebę przekazywania elektrośmieci w odpowiednie miejsca, ale nie zawsze im się to udaje. Z kolei 22% wyrzuca je do zwykłego kosza, tak samo, jak wszystkie inne odpady. Dla 3% pytanych nie ma to żadnego znaczenia i nie zastanawiają się oni nad sposobem przekazywania elektroodpadów. Dane te pokazują, że wielu naszych rodaków wciąż nie rozumie, dlaczego oddawanie zużytej elektroniki do wyznaczonych miejsc jest tak istotne. Podstawowym powodem, dla którego nie wolno wyrzucać tego typu odpadów do zwykłego kosza, jest ich niebezpieczny charakter. Istnieje bowiem duże ryzyko skażenia środowiska znajdującymi się w elektronice lub AGD substancjami.

Czym są elektrośmieci?

Mianem elektroodpadów możemy określić wszystkie urządzenia zasilane prądem z sieci lub bateriami – w tym również same akumulatory czy zużyte baterie. Zepsuty lub od dawna nieużywany sprzęt elektroniczny zawiera w sobie wiele gatunków metali, tworzyw sztucznych i innych surowców, które można odzyskać drogą recyklingu. Najczęściej są to: miedź, aluminium, złoto czy srebro. To kolejny powód, dla którego elektrośmieci powinny trafiać do odpowiednich punktów selektywnej zbiórki.

Co mówi ustawa?

Obowiązująca od 2005 roku ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tzw. ustawa ZSEE) określa zasady postępowania ze zużytymi odpadami elektrycznymi. Prawo nakłada odpowiedzialność zarówno na producentów, sprzedawców, jak i na użytkowników AGD i RTV. Dystrybutor powinien oznakować opakowanie z takim sprzętem odpowiednim symbolem (przekreślony kosz na śmieci), informującym o zakazie wyrzucania odpadu do zwykłych pojemników. Jednocześnie, przepisy nakładają na sklepy obowiązek przyjmowania zużytych elektrośmieci dostarczonych przez swoich klientów. Dotyczy to również zakupu online – kupując nową lodówkę, pralkę czy telewizor, wystarczy poinformować sprzedawcę o chęci przekazania starego sprzętu do utylizacji.

Objazdowe zbiórki elektroodpadów

Większość gmin w Polsce organizuje również cykliczne zbiórki zużytego sprzętu AGD i RTV, który zbierany jest przez odpowiednią, wykwalifikowaną ekipę. Firmy zajmujące się odbiorem elektrośmieci w ramach zbiórek publicznych nie pobierając za to żadnych pieniędzy. Możemy więc wystawić dowolną ilość urządzeń lub ich części o różnych gabarytach i domagać się ich bezpłatnego odbioru w dniu zbiórki.

Elektrośmieci, a skup złomu

Wiele osób zastanawia się, czy zużyty sprzęt elektryczny można zawieźć na złomowisko, choćby ze względu na ewentualną zawartość metali szlachetnych czy kolorowych. Ich ceny wahają się od kilku do kilkudziesięciu złotych za kilogram. Odpowiedź brzmi: tak! Pod warunkiem, że dany skup złomu jest wpisany do rejestru podmiotów upoważnianych do odbioru i utylizacji elektrośmieci. Warto więc przed oddaniem starego sprzętu upewnić się, że dany skup posiada wszelkie niezbędne zezwolenia na przyjmowanie elektroodpadów.

Jak widać, istnieje wiele sposobów na to, by legalnie i bezproblemowo pozbyć się zużytych elektrośmieci i wyeksploatowanych sprzętów AGD/RTV/IT. Niestety, praktyka pokazuje, że świadomość wielu Polaków w kwestii prawidłowego się z elektroodpadami wciąż jest bardzo niska. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest nagminne wyrzucanie tego typu odpadów wraz ze „zwykłymi” śmieciami.